دانست كه نگارستان قاضى احمد غفارى غير از نگارستان ديگريست از معين جوينى كه پيش ازين ديده‌ايم « 1 » ؛ و نيز غير از نگارستان ديگر كه ابن كمال پاشا فراهم آورده و در همين بخش ذكر مىشود . كتاب ديگر قاضى احمد كتاب جهان‌آرا ، يا نسخ جهان‌آرا ، تاريخ عمومى مفصل از خلقت تا سال 972 هجريست . مؤلف در مقدمهء كتاب ستايش ابو المظفر شاه تهماسب بهادر خان كرده و گفته است كه چون اين كتاب بسه قسمت منقسم است كه هريك از آنها نسخه نام دارد ، آن را نسخ جهان‌آرا مىنامد و ازين اسم تاريخ تأليف آن ( 971 ) نيز برمىآيد ، اما چون مطالب كتاب بذكر رويداده‌هاى سال 972 مىانجامد يا بايد گفت كه بعد از 971 مؤلف مطلبهايى بر آن افزوده و يا الف ممدود را بجاى عدد يك شمارهء دو ( دو الف ) محسوب داشته است . كتاب بسبب اشتمال بر اطلاعات بسيارى دربارهء سلسله‌هاى پادشاهان مختلف كوچك و بزرگ و نظم و ترتيب خاص آنها قابل توجه است . قسمتى ازين كتاب مشروح را سرويليام اوزلى « 2 » چاپ كرد . همچنانكه گفته‌ام جهان‌آرا بسه قسمت يا سه « نسخه » تقسيم شده و هر نسخه به چند بخش كه در نسخه‌هاى سه‌گانه نامهاى متفاوت دارند . مثلا نسخهء اول شامل دو بخش است و هر بخش را « آيت » ناميده و نسخهء دوم داراى دو بخش كه هريك را صحيفه گفته است . آيتها به « نص » و صحيفه‌ها به « صفحه » و صفحه‌ها به « سطر » و « حرف » تقسيم شده است . مقدمهء كتاب كه « عنوان » نام دارد به دو « حرف » منقسم گرديده دربارهء خلقت عالم و موضوع نبوت و هدايت خلق بوسيلهء پيامبران . در نسخهء اول از سرگذشت پيامبران ( آيت نخستين ) و پيامبر اسلام ( نص اول از آيت دوم ) و اوصيا يعنى دوازده امام شيعيان اثنى عشرى ( نص دوم از آيت دوم ) سخن رفته است .

--> ( 1 ) - همين كتاب ، ج 3 ، ص 1268 - 1269 . ( 2 ) - Sir Wm . Ouseley